O imionach zmysłowych czyli konkretnych i oderwanych czyli abstrakcyjnych cz. 1

By admin

Kwiecień 4, 2017 O imionach No comments

Imiona dzielą się także na zmysłowe i oderwane. Wszelkie imię zmysłowe oznacza sobą przedmiot; imię oderwane oznacza właściwość przedmiotu. Jan, morze, stół, są to imiona przedmiotów. Biały jest to również imię przedmiotu a raczej wielu przedmiotów, ale białość jest to imię jakości czyli właściwości tych przedmiotów. Człowiek jest imię wielu przedmiotów, człowieczeństwo jest imię jego atrybutu; podobnież stary i starość. Wyrazy zmysłowy i oderwany użyte są tu w tym znaczeniu, w jakiem  je brali scholastycy. Oni to bowiem, jakkolwiek nigdy głęboko w rzecz nie wniknęli, filozofia zaś ich odznacza się brakami, wydoskonalili budowę sztucznego mówienia, a w Logice zaledwie niekiedy coś po nich zmieniono. W nowszych czasach jednak weszło w zwyczaj używać wyrazu imię oderwane, odnosząc je do wszystkich imion, które są rezultatem abstrakcji i uogólnienia, więc stosuje się ta nazwa nie tylko do imion atrybutu ale i do ogólnych.

Wyrażenie imię ogólne odpowiadało już celowi, dla którego użyto wyrazu imię oderwane, pozostawiając w skutek tego nadużycia bez należytego odróżnienia imiona atrybutów. Dawniejszy jednak sposób mówienia nie jest tak dalece usuniętym, ażeby ten, co się nim posłużyć zechce, nie miał nadziei zostać zrozumianym. Przez oderwany lub abstrakcyjny w sprawach Logiki będę zawsze rozumiał przeciwstawienie do zmysłowy lub konkretny, przez imię oderwane – imię atrybutu, przez zmysłowe – imię przedmiotu.