Ponieważ jedno z tych znaczeń od drugiego pochodzi, przeto jedno można uważać jako pierwszorzędne, drugie jako drugorzędne znaczenie. Mówimy o świetnym blasku światła i świetnym powodzeniu człowieka. Wyraz świetny nie jest użyty w tym samym znaczeniu odnośnie do światła i odnośnie do powodzenia. Pierwotniejsze atoli jest użycie i połączenie tego wyrazu ze światłem, następne zaś […]

Czytaj więcej

Imiona jednoznaczne i wieloznaczne. Ten dział stanowi nie dwa rodzaje imion, ale dwa różne sposoby używania imion. Imię jest jednoznacznym albo jednoznacznie użytym odnośnie do wszystkich rzeczy, o których ono w tern samem znaczeniu wypowiedziane być może; jest zaś wieloznacznym albo wieloznacznie użytym odnośnie do takich rzeczy, o których ono w rozmaitym znaczeniu wypowiadane bywa. […]

Czytaj więcej

W ten sposób można każdy fakt lub szereg faktów, w którym dwa przedmioty uczestniczyły i który z tego powodu o obu orzekać może, uważać jako wytwarzający atrybut jednego lub drugiego przedmiotu. Stosownie do tego jak ten takt uważamy pod jednym czy pod drugim względem, zostaje on wspołoznaczony przez jeden lub drugi z tych dwóch odpowiednich […]

Czytaj więcej

Mniemam, że przez zbadanie znaczenia imion względnych albo raczej natury atrybutu, który one współoznacza ją, najlepiej wniknąć można w istotę wszystkich atrybutów. Weźmy parę odpowiednich imion np. ojciec i syn, oba współoznaczają pod pewnym względem jedną i tę samą rzecz, chociaż różnymi są przedmioty przez te imiona oznaczane. Nie można powiedzieć, żeby one tenże sam […]

Czytaj więcej

Jeżeli czynność jakąś nazywamy przyczyną, przypuszczamy imię, które będzie skutkiem. Mówiąc o pewnym oddaleniu, że jest dłuższe, przypuszczamy inne, będące krótszym. Jeżeli mówimy o jakimś przedmiocie, że jest równy, mniemamy, że jest on równy innemu. W tym ostatnim razie otrzymujemy dwa przedmioty tego samego imienia; tu wyraz względny jest odpowiednim względem siebie samego. Widocznym jest, […]

Czytaj więcej

Zwykło się mówić o przedmiocie, że jest ślepy, jeżeli się go zalicza do klasy składającej się z rzeczy zdolnych widzieć – tak np. o ślepym człowieku lub koniu. Albo też gdy się ma powód przypuszczać, że ten przedmiot widzieć powinien, mówiąc np. o człowieku ślepym na niebezpieczeństwo, albo o filozofach i przewodnikach moralności, będących po […]

Czytaj więcej

Imiona będące podług formy twierdzącymi, są nieraz co do treści przeczące a inne znów są ze względu na treść twierdzące, chociaż forma ich jest przecząca. Np. wyraz niewygodny oznacza nie tylko brak wygody, ale wyraża też i twierdzący atrybut, mianowicie że pewna uciążliwość i niezadowolenie zostały sprawione. Wyraz nieprzyjemny pomimo swej formy przeczącej oznacza nie […]

Czytaj więcej

Imiona twierdzące i przeczące. Jest to czwarty dział imion. Twierdzącymi są: człowiek, drzewo, dobry; przeczącemu nieczłowiek, nie drzewo, nie dobry. Jak tylko jednej rzeczy albo wielu rzeczom nadaliśmy imię, zaraz możemy utworzyć i inne imię, które będzie mianom ogółu rzeczy za wyjątkiem właśnie tej oznaczonej lub tych oznaczonych rzeczy. Te imiona przeczące stosujemy zawsze, ilekroć […]

Czytaj więcej

Nawet umiejętni badacze przyczyni i się do obnażenia ogólnych wyrażeń z właściwego znaczenia; bądź, że me lepiej od ogółu pojmowali tę sprawę, bądź też, że nie chcieli tworzyć nowych wyrazów. Ta niechęć ma za to skutek, że we wszystkich nie ściśle technicznych przedmiotach zwracamy się ciągle do pierwotnych nieznacznych zapasów imion dla oznaczenia ciągle wzrastającej […]

Czytaj więcej

Dziecię przynajmniej rzadko kiedy znajdzie się w kłopocie wobec nowych przedmiotów, we względzie których nie wie, czy im ma nadać imię lub nie; zwykle bowiem na podręczu jest jakaś powaga, mogąca wątpliwość usunąć. Ale podobny środek pomocy w wielu razach nie ma miejsca; nowe przedmioty przedstawiają się zarówno dorosłym jak i dzieciom i zostają przez […]

Czytaj więcej